Maand: augustus 2014

Onderzoek zelf het verhaal

Bijdrage Sabina de Rozario

Als het laatste woord in de documentaire is gezegd, of eigenlijk was het de laatste noot van het pianospel, zet ik mijn laptop uit. Ik haal diep adem en laat alles wat me net onder ogen is gekomen in mijn hoofd nog eens voorbij komen. De documentaire Buitenkampers over de Tweede Wereldoorlog in Indië maakt diepe indruk op me, zeker zo vlak voor 15 augustus, de dag van de Indië herdenking.

Over de Tweede Wereldoorlog in Indie heb ik al veel gelezen in de talloze boeken die over dit onderwerp zijn verschenen. Om de mensen hun ervaringen voor de camera te  zien vertellen, maakt meer indruk. De emotionele en verschrikkelijke gebeurtenissen hebben bij hen zichtbaar diepe wonden geslagen.

Buitenkampers cover

De Indië herdenking op 15 augustus in Den Haag  is een gelegenheid om de gevallenen  in Indië te herdenken. Uit onderzoek weet ik dat niet veel jongeren zich bezighouden met ‘onze’ herdenking.

Weet je niets van de Tweede Wereldoorlog en zie je daarom geen reden om te herdenken in Den Haag of thuis, kijk dan de docu Buitenkampers. Hierin wordt uitlegd hoe de Indo is ontstaan, zich bewoog als aparte bevolkingsgroep in Indië en waarom zij zich in een précaire positie tijdens de oorlog bevonden.

Onderzoek zelf

Heb je op school nooit geleerd over de oorlog in Indië of heeft jouw familie  er altijd over gezwegen, surf dan eens online en je weet al snel meer.  Is het allemaal een ver-van-je-bed-show, dan is het een aanrader om zelf op onderzoek uit te gaan. Vraag binnen jouw familie naar verhalen en ervaringen van die tijd en maak deze periode voor jezelf compleet. En als je niet weet hoe je zo’n gesprek moet beginnen, gebruik je, heel makkelijk, de docu als aanleiding. Moet je ‘m nog wel even kijken natuurlijk.

Check de docu Buitenkampers op uitzendinggemist.nl/npo.nl of koop de dvd.

Meer informatie over de Indië Herdenking op 15 augustus vind je hier: http://www.indieherdenking.nl.

Heb je weinig tijd op 15 augustus, volg de herdenking dan live op tv.

Advertenties

Daarom die vlag

Bijdrage Patrick Wouters

Of zwarte piet racistisch is, heb ik hem nooit kunnen vragen. Wel legt de hele zwarte-piet-discussie in Nederland racistische tendensen bloot en merk je dat er nogal wat Nederlanders zijn die de eigen geschiedenis niet kennen of willen kennen. Of het nu gaat om het slavernijverleden of het koloniale verleden: aanpassen en muil houden lijkt ook anno 2014 het devies. Offline en online.

Daarom zal ik me nooit verontschuldigen als ik ‘weer eens’ schrijf over mijn Indische achtergrond: die verschijnt toch telkens om de hoek, ook als ik er niet mee bezig ben.

 

Deel van interneringskaart van de opa van Patrick

Deel van interneringskaart van de opa van Patrick

De 15e augustus

“Wie is er bij jullie jarig?” In de tien jaar dat ik in dit dorp woon, is deze vraag mij vaak gesteld als ik op 15 augustus de vlag uithang. Voor mij nog steeds dé datum om stil te staan bij het einde van de Tweede Wereldoorlog. Geduldig vertel ik aan de hand van mijn eigen familieverhaal over nut en noodzaak en dan blijkt men altijd zeer geïnteresseerd: “Nooit geweten buur.”

Puzzel

Mijn familiegeschiedenis is een oneindige puzzel. Dankzij het internet is het puzzelen wel stukken eenvoudiger geworden. Nog steeds doe ik nieuwe ontdekkingen en krijg ik verloren gewaande familiefoto’s in de schoot geworpen. Op Indischalbum.nl krijgen ze een plek.

De mooiste ontdekking blijft nog altijd de urn met de as van mijn opa, Schelte Wouters, op ereveld Menteng Pulo (Jakarta), een maand voor mijn tweede rootsreis naar Indonesië. Mijn familie heeft ruim vijftig jaar niet geweten wat er precies met hem was gebeurd in de periode 1942-1944. Met hulp van de Oorlogsgravenstichting, die mij ook aan (nooit aangekomen?) correspondentie met mijn oma hielp, kon ik weer een stukje toevoegen aan de familiegeschiedenis.

Later kwam ik via Moesson in contact met Dick Visker (1916-2013), oprichter van het Indisch familiearchief. Hij bleek de Nederlandse commandant te zijn van het Harimakamp nabij Osaka waar mijn opa was geïnterneerd. Zijn wedervaren en dat van zijn manschappen, heeft hij minutieus vastgelegd in verschillende publicaties, die het NIOD bewaart. Op een winteravond heeft hij mijn vader en ik uit de doeken gedaan wat er precies gebeurde na de capitulatie van het KNIL op 8 maart 1942, tot aan de dood van mijn opa in maart 1944. Ademloos hingen mijn vader en ik aan zijn lippen. Tijdens de Harimareünie in Bronbeek, die daarop volgde, maakten wij kennis met kampgenoten van mijn opa en hun nazaten. Een bijzonder mooie ervaring.

Interneringskaart

Vorig jaar (nog voor zijn plotselinge overlijden) heb ik mijn vader de Japanse interneringskaart van zijn vader kunnen laten zien. Het fascineerde hem hoe gedetailleerd de informatie was (en matchte met de informatie die we al hadden).

nt3

Ik bezat al het Nieuwe Testament met aantekeningen, dat mijn opa bij zich droeg die dagen. Het enige bezit dat de familie via het Rode Kruis terugkreeg. De interneringskaart is een mooie aanvulling erop. Samen met een handvol foto’s en verhalen uit de overlevering, vormen zij onze familiegeschiedenis.

En zo geef ik dat ook door: een kleine familiegeschiedenis tegen het decor van de grote geschiedenis van Nederlands-Indië. Mijn manier om kennisoverdracht, herinnering en herdenken te combineren.

 

Daarom die vlag is een bijdrage van Patrick Wouters

Verder lezen:
Een Indisch graf in het land achter de horizon (Link: http://senangproducties.wordpress.com/2014/08/06/een-indisch-graf-in-het-land-achter-de-horizon/ )

http://www.indischalbum.nl