15 augustus herdenking

Ga verder dan herdenken

Indië monument in Den Haag Foto: S. de Rozario

Indië monument in Den Haag

De jaarlijkse Indië herdenking is over een aantal dagen. Op 15 augustus herdenken we gezamelijk het einde van de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië.

Ik heb vaker over de herdenking geschreven. Hoe ik erover denk en waarom ik probeer jongeren bij de herdenking te betrekken. Ik hoop dat het gelezen wordt en ik de juiste snaar raak.

Via dit platform ben ik in contact gekomen met het Dialoog Nederland-Japan-Indonesië (zie eerdere post Dialoog NJI ). Een bijzondere organisatie vind ik. Dialoog NJI kijkt verder dan het herdenken van de oorlog die dit jaar 70 jaar geleden ten einde kwam. Het organiseert jaarlijks een bijeenkomst om het gesprek tussen de betrokkenen opgang te krijgen.
In het laatste persbericht dat ik krijg van Dialoog Nederland-JapanIndonesië, word ik geraakt door de volgende promotionele tekst:

‘Ga verder dan herdenken,
ontmoet Japanners en Indonesiërs’

Ik heb de tekst meteen via Twitter verspreid, want ik ben het hier erg mee eens. Eigenlijk lees ik deze tekst op twee manieren, maar ik weet niet of dit ook de bedoeling van de schrijver is geweest?

De vijand?
De eerste boodschap: Herdenk niet alleen in eigen kring, maar praat met ‘die ander’. Die ander staat voor de vijand van toen. En ik schrijf met nadruk ‘van toen’, want Indonesië en Japan zijn voor de nieuwe generaties officieel geen vijand meer. Ze zijn het (geweest) voor onze (groot)ouders en dat feit herdenk ik op 15 augustus.

Logo Dialoog NJI
Kijk vooruit
Zelf heb ik het plan om ‘verder te gaan dan herdenken’ al een aantal jaar geleden opgepakt. Inmiddels ben ik een aantal Japanse vrienden, Indonesische vrienden en Indonesische familie rijker. Met hen heb ik al vaak over de Tweede Wereldoorlog gesproken. En de conclusie is altijd: we kijken vooruit. En daarmee ben ik bij de tweede betekenis van de zin ‘Ga verder dan herdenken’. Ik lees hierin: Ga verder ná herdenken. Kijk vooruit. En dat is wat ik doe.

Informatie over de bijeenkomst van Dialoog NJI:

Datum: zaterdag 5 september
Tijd: 10.00 uur – 16.25 uur
Plaats: De Voorhof (naast de Oude Kerk), Herenstraat 77a, Voorburg

Voor meer informatie of aanmelden, stuur een e-mail sturen naar
Dhr. J.M. Lindeijer, e-mail: dialoguenji@gmail.com of bel 040 2439786.

http://www.dialoognji.org

Is hun oorlog ook mijn oorlog?

Dit is een bijdrage van Sabina de Rozario

Indie monument

De Indië Herdenking op 15 augustus is een hoofdstuk in het boek Door blauwe ogen. Het is een mager hoofdstuk, omdat de jongeren niet veel met dit onderwerp hadden. Ze herdenken niet of waren niet bekend met de datum 15 augustus.’ Toch proberen organisaties jongeren te betrekken op de jaarlijkse herdenkingen in het land.

Een stichting heeft mij onlangs gevraagd  hoe jongeren te interesseren voor de herdenking. Voordat ik de vraag kan beantwoorden waarom jongeren niet of nauwelijks herdenken, ga ik eerst na, hoe ikzelf tegenover deze speciale dag sta. De 15e augustus is een dag dat ik stilsta bij vroeger, de periode Nederlands-Indië, de oorlog, de kampen en de migratie. Het lijkt wel of het niet los van elkaar is te halen, het een heeft met het ander te maken.

Oorlog spreekt niet aan

De herdenking beleef ik sinds enkele jaren in het land waar het allemaal is gebeurd en dat maakt de gevoelens wel iets heftiger. Dat ik de herdenking een belangrijke plaats heb gegeven, is met de jaren gekomen. Als je jonger bent, spreekt een oorlog en geschiedenis niet zo aan. Toen ik jonger was, voelde ik de herdenking niet zo. Ik voelde niet dat de Tweede Wereldoorlog eigenlijk mijn oorlog is.

Kind Indie monument foto: S. de Rozario

Kind Indie monument foto: S. de Rozario

Stel vragen

Om jongeren te betrekken bij de herdenking is het, denk ik, van belang om de oorlog bij hun te laten ‘leven’. Verhalen van familieleden, die het persoonlijke leed overbrengen, zullen wellicht enige invloed hebben. Ik spoor ook altijd mensen aan een interview te houden met hun naaste verwanten. Stel vragen over de oorlog, de kampen, en wacht hier niet te lang mee, spoor ik hen extra aan. De mensen die de oorlog bewust hebben meegemaakt, zullen niet al te lang meer in ons midden zijn.

Voor ons

Waarom is de Tweede Wereldoorlog dan nu wel mijn oorlog? Door het onderzoeken, lezen en het zien van documentaires, ben ik me ervan bewust dat de geschiedenis van Indischen een aaneenschakeling van gevolgen is, die levens op allerlei fronten compleet hebben veranderd. Het is me duidelijk geworden dat de oorlog aan het begin van onze migratie staat. Met dat besef, ben ik gaan bewust gaan herdenken. Ik denk aan de weerstand die de mensen hebben geboden, het leed dat zij hebben ondergaan, de kracht die zijn hebben gehad om te overleven en het nemen van de beslissing om naar Nederland te emigreren. Dat deden ze ook voor zichzelf, maar op de eerste plaats voor het nageslacht, voor ons dus.

Tot slot een quote van Lennart (25)  uit het boek Door blauwe ogen (2005):

,,Ze hebben mijn opa en oma verschrikkelijk veel pijn gedaan, daar ben je boos om. Dat maakt je kwaad en verdrietig.  Hun verdriet wordt jouw verdriet. Dat gaat er niet meer uit.”

 

(Wil je meer weten over de Indië herdenking op 15 augustus, check http://www.indieherdenking.nl)