Bali

Pascal Jalhay: Koken is het delen van de Indische erfenis

Een bijdrage van Sabina de Rozario
25 september, 2018

Indonesië bezoeken voor een welverdiende vakantie én om inspiratie op te doen voor een nieuw idee. Dat is precies wat culinair talent Pascal Jalhay onlangs heeft gedaan ter voorbereiding van zijn nieuwe boek.

Hij wisselde liggen bij het zwembad af met het onderzoeken van de Indonesische keuken samen met zijn gezin. Door Blauwe Ogen sprak met de gepassioneerde kok in het populaire en zonovergoten Kuta op Bali.

portretten reeks 1

Foto: Door blauwe ogen

Ondanks dat Pascal Jalhay (1969, Weert) zich vroeger nooit een Indische jongen heeft gevoeld, is hij nu echter een persoon die eindeloos kan praten over de Indische keuken.
Ruim zeven jaar geleden nam zijn vader hem voor het eerst mee naar Indonesië. Dat was het keerpunt in zijn Indische beleving en werd de liefde voor de Indonesische eetcultuur aangewakkerd. Hij raakte betoverd.

Meer dan draadjesvlees
Eenmaal in Bandung, de stad waar zijn vader is geboren, ontdekte Pascal de authentiek Indonesische smaak. Pascal: Gado-gado uit de meest eenvoudige warung smaakte zó puur,daar wilde ik meer van wetenen horen. En ook het gerecht rendang werd meer dan ‘gewoon draadjes vlees van oma’ voor me.”
De reden dat het Indonesische eten hem opeens veel beter smaakte, kwam door de veelbetekenende  verhalen die men erbij vertelden. ,,Net als de oorlogservaringen van mijn vader, de verhalen over Indië die ik altijd heb geslikt voor zoete koek,  kregen vorm tijdens een bezoek aan het oude kamp in Indonesië.”

,,Na terugkeer van die bijzondere eerste reis, heb ik alle Indische kookboeken gekocht om kennis van de Indische keuken te vergaren. Al snel vroeg SIR (Selected Indonesian Restaurants) mijn visie over het vernieuwen van de Indonesische keuken en ben ik workshops over culinair Indisch koken gaan geven” somt Pascal op.

portretten reeks 2

Foto: Door blauwe ogen

Boek met jonge ‘Indo-koks’
Het nieuwe boek van Pascal (publicatie in februari 2019) wordt geen receptenboek. De verhalen achter de gerechten, dáár is het hem om te doen. Voor het boek zijn jonge talentvolle koks met Indische roots, zoals Jamie van Heije, Jermain de Rozario en Syrco Bakker, uitgenodigd om een eigen recept met bijbehorend verhaal te delen. Ook komen autoriteiten zoals Lonny (D’Roemah, Bali), Anita Boerenkamp (Spandershoeve, Hilversum) en Frank Deuning (The Raffles,Den Haag) aan bod.

Delen van de Indische cultuur
Pascal voegt toe:,,Veel Indische koks van de oude stempel willen vaak de (familie)recepten geheim houden, ‘het is toch van mij?’. Ik zie het delen van recepten als het doorgeven van de Indische erfenis. Daarom maak ik juist dit boek, zodat de jonge generatie kan kennismaken met de nieuwe manier van Indisch koken.”

Het mooie gesprek, waarbij de passie voor de keuken er afspat, loopt ten einde als de regen met bakken tegelijk uit de lucht komt vallen. Van praten over eten, krijgt men trek. Gelukkig is een bordje tahu telor snel besteld. Laat die regen maar vallen.

 

Volg Pascal Jalhay via Instagram: @Barubelanda

Copyright tekst en beeld: Sabina de Rozario. Overnemen van deze tekst alléén in overleg, mail naar: doorblauweogen@gmail.com.

 

Advertenties

Anthony Engelen: Topsport in Indonesie biedt mij kansen

Een bijdrage van Sabina de Rozario.

De 31-jarige Anthony Engelen maakt graag op gezette tijden voor geld zijn tegenstander een kopje kleiner. In de kooi wel te verstaan, als sport. Nu zit hij rustig tegenover me om met mij te sparren over onder andere zijn Indische identiteit en wonen en werken in Jakarta. ,,Een kantoorbaan is echt niks voor mij,” licht professioneel MMA fighter en derde generatie Indo toe.

anthony-med-portret-shirt-kl

Van kantoor naar ring

Weer ontmoet ik een Nederlander die als atleet in Indonesië woont en werkt en van Indische afkomst is (Zie artikelen over Martijn de Jong en Tiffany van Soest). Ik ben geïnteresseerd in zijn verhaal en maak een afspraak met hem in (mijn woonplaats) Canggu, waar hij momenteel aan het trainen is.

Het zou kunnen dat onze wegen zich eerder hebben gekruist, want Anthony is, net als ik, geboren en getogen in het  kleine Ermelo op de Veluwe. Ook zaten we op dezelfde middelbare school en judo dojo. Kleine kanttekening: onze leeftijd ligt iets uit elkaar, vandaar dat we elkaar nu pas voor het eerst ontmoeten. Ik vraag aan Anthony (Ermelo,1985) hoe hij is terechtgekomen in Indonesië:

,,Tijdens mijn studie kon ik stage lopen in Indonesië, het land waar mijn vader is geboren (1936, Menado). Sinds 2007 ben ik voor langere periodes in Indonesië voor vakantie of werk. Ooit ben ik begonnen op kantoor bij het familiebedrijf in thee in Jakarta, daarna stond ik voor de klas als leraar Engels. In 2014 heb ik een kleine dojo geopenend en een jaar later klopt de internationale MMA organisatie One Championship op mijn deur en ben ik professioneel fighter geworden.”

 

tatoeages-kl

Mijn Indisch-zijn uit zich ook in mijn tatoeages van Indonesische afbeeldingen: de barong, batik patronen, Arjuna en Garuda Visnu.

Door blauwe ogen schrijft over Indische identiteit, hoe zit dat bij jou?
,,Als Indische jongen kom ik uit voor mijn roots. In elk interview vertel ik dat m’n pa uit Menado komt. Gek genoeg herkennen mensen in Jakarta me niet als Indisch, dat blijf ik apart vinden. Het is een stukje onwetendheid, ze vinden me een bule (buitenlander) in Jakarta. Indonesische jongeren hebben geen flauw idee wat zich hier vroeger heeft afgespeeld. Toch is de hoofdstad echt mijn thuis. Ik hou van mijn buurt, mijn beste vrienden wonen daar ook. Ik heb geen enkele intentie om terug naar Nederland te gaan.”

Indisch-zijn was niet vreemd
Toch was ik vroeger niet bewust van mijn Indische afkomst, als kind zijnde dacht ik er niet over na. Ons gezin met een Indische vader en Britse moeder was normaal voor mij. Ook in het  traditionele Ermelo, waar niet veel Indische gezinnen woonden, vond niemand het vreemd.

Eenmaal op de middelbare school in Harderwijk ontmoet ik veel Indische leeftijdsgenoten. ‘Hé, je bent Indo toch?’, ik hoor er meteen bij. Met een grote groep Indische jongeren uit het hele land ga ik feesten af. Van hardcore house parties, tot Indo parties en natuurlijk pasar malams. We zijn elkaars beste vrienden.”

Nederlandse of toch Indonesische status?
Anthony’s vader vertrekt in 1949 als Indische Nederlander naar Nederland. Ter voorbereiding van dit interview vind ik een website over naturalisatie van Indonesiërs in Nederland waaruit blijkt dat de familie Engelen in 1974 de Nederlandse nationaliteit heeft gekregen. Op het eerste gezicht vreemd, kloppen deze gegevens?

Anthony legt tijdens het gesprek een lijntje met zijn vader in Nederland die het ons uitlegt: ,,Toen opa Engelen met pensioen ging in 1974, hebben ambtenaren in zijn verleden gewroet. Volgens hen heeft zou mijn grootvader vroeger iets hebben verzuimd te doen, waardoor zijn kinderen nooit Nederlandse zijn geworden. Gek, want wij zijn dienstplichtig geweest en hebben met een Nederlands paspoort Indië verlaten. ‘Dat was dan jammer en een vergissing’, reageerden de betrokken ambtenaren toendertijd. De overheid voerde als goedmakertje voor onze familie de naturalisatie officieel door in 1974 en zo hebben we alsnog de Nederlanderse nationaliteit gekregen, ” aldus Anthony’s vader via de telefoon.

baard-kl

Confrontatie met Indisch verleden in pretpark
,,Indië en Indisch-zijn is altijd bespreekbaar geweest in ons gezin. Ik herinner me een confronterende situatie waarop het Indisch verleden van invloed is geweest. Op jonge leeftijd bezoeken mijn ouders, broertje en ik Disney World in Florida. In het pretpark zijn gedeelten ingericht als verschillende delen van de wereld. Als kind vind ik het maar wat interessant. Eenmaal aangekomen bij het Japanse gedeelte in het park gebeurt er iets geks, wat ik niet direct kan plaatsen. Mijn vaders houding verandert, hij weigert zelfs om ‘Japan’ binnen te gaan. Later deze vakantie valt bij mij het kwartje. Hij heeft een slecht gevoel bij dit  Aziatische land vanwege de Tweede Wereld Oorlog in Indië.”

Trainen en niet eten
Anthony’s 5e professionele gevecht is op 14 januari in Jakarta. Voorafgaand aan dit hoogtepunt traint hij twee keer per dag en volgt een strikt dieet. ,,Sport en eten zijn het belangrijkst voor me, dus niet kunnen eten wat ik wil is lastig.”

portret-kleur-kl

Toekomst
,,Ik heb altijd iets met sport willen doen. Vroeger tenniste ik op hoog niveau, maar al gauw zag ik in dat dat niet voldoende geld zou opleveren. Bezig zijn met MMA in Indonesie, waar de sport nog in de kinderschoenen staat, biedt kansen. Ik kan zeker tot mijn 36ste nog blijven vechten.”

Ik rond het gesprek af met de vraag wat er op zijn to-do-lijstje in de nabije toekomst staat. ,,Ik wil meer van Indonesië zien, zo ben ik nog nooit in Solo of Yogyakarta geweest. Verder komen er meer gevechten en open ik een nieuwe sportschool samen met mijn coach Martijn de Jong.

En wat is het eerste dat je gaat doen na jouw belangrijke gevecht? Daar hoeft hij niet lang over na te denken en zegt vastberaden: ,,Makan!”

 

Meer over Anthony Engelen:

One Championship 14 januari 2017 in Jakarta: http://onefc.com/events/75-one-championship.html

Instagram @Anthonyengelen

Copyright S. de Rozario. Rebloggen mag, maar let op de journalistieke etiquetten. Vermeld altijd de bron (website en auteur) en plaats de gehele originele tekst (dus niet knippen en plakken van tekstgedeelten). Plaats bij elke afbeelding de naam van de fotograaf! Bij vragen, graag mailen naar: doorblauweogen@gmail.com.

Beeld: Mark Thurman

Website Gelijkstellingen en naturalisaties: http://naturalisaties.decalonne.nl/

Reggie Baay brengt hidden legacy tot leven tijdens Ubud festival

Een bijdrage van Sabina de Rozario

In oktober van dit jaar is het Ubud Writers and Readers Festival gehouden op Bali. Een uniek evenement voor internationale schrijvers en geïnteresseerden. Ik bezoek het artistieke Ubud om het programma-onderdeel Hidden Legacy van Reggie Baay bij te wonen.

ubud-writers-festival-header

Koloniale geschiedenis
De voormalige kolonie Nederlands-Indië, is in Nederland momenteel een veelbesproken onderwerp. Dit in tegenstelling tot Indonesië waar de koloniale geschiedenis niet of nauwelijks wordt aangeroerd. De redenen: Indonesië laat de bezetting achter zich en brengt de periode van onderdrukking liever niet ter sprake, bovendien zijn er andere issues waar men zich meebezig moet houden. Opvallend is wel het Nationale Archief dat tot de nok toe is gevuld met  archieven van de V.O.C. in het Nederlands, een erfenis die weleens waar wordt bewaard achter gesloten deuren.

Schrijver Reggie Baay begint de avond op het festival met het uitleggen ‘Wat is Indisch (of eigenlijk wat is Euroasian, want de voertaal is Engels)?’ om zo tot de gezamelijke geschiedenis van Indonesië en Nederland uit te leggen: de kolonie en de gevolgen ervan.

foto-wirasatha-darmaja

Reggie Baay tijdens het Writers Festival. Foto: Wirasatha Darmaja

Slavernij in de Oost
Met name het laatste boek van Reggie Baay, Daar werd wat gruwelijks verricht, gaat over slavernij tijdens het koloniale tijdperk. Niet veel mensen weten over slavenij in ‘de Oost’, een reden voor de Indische Baay om hierover te schrijven en te vertellen tijdens het Writers Festival: Het onthullen van de negatieve kant van kolonialisme heeft invloed op de relatie met Nederland en Indonesië, zodat obstakels uit de weg worden geruimd, zo legt de schrijver uit. Aan de andere kant is het van belang voor de identiteit van Nederland. Een land moet haar geschiedenis kennen om te weten wie zij is. Ontkenning creërt een verkeerde identiteit, aldus de schrijver.

Uiteraard zijn er die avond meer onderwerpen aangesneden, maar bovenstaande informatie alleen al is veel om te behappen, zeker voor de aanwezige Nederlanders bij dit event in Indonesië. Belangrijk om toe te voegen is dat het gaat niet over het hebben van een schuldgevoel als Nederlander, maar over de noodzaak om de slavernij te erkennen.

Baays missie
De door het publiek gerespecteerde spreker, ondanks dat de meerderheid hem niet kent in Ubud, drukt aan het eind van avond de mensen nog maar eens op het hart dat het zijn missie is om over deze gezamelijke geschiedenis te vertellen aan alle lagen van de bevolking van Nederland en Indonesië.

Na afloop spreek ik met Reggie. Ik ben niet de enige die dat wil, het is mooi om te zien hoe populair hij is, zelfs buiten Nederland. Ik krijg zijn laatste boek voorzien van een handtekening, terwijl mijn man een foto van mijn voorbeeld en mij maakt. Het is altijd inspirerend om met hem te spreken, ik ben blij dat hij even tijd voor me heeft. Eenmaal thuis ben ik nog vol van wat ik die avond allemaal heb gehoord en besproken met de kenner zelf.

met-reggie-baay-in-ubud-kl

Support en bespreek!
Vol met ideeën met betrekking tot mijn eigen onderzoek naar Indische roots in Indonesië, bedenk ik dat een schrijver het niet alleen kan vertellen. Als alle kanten van het koloniale tijdperk moeten worden besproken, beschreven en laten zien, hoe pijnlijk ook, dan is daar support voor nodig.
Zou het niet mooi zijn als we, en daarmee bedoel ik met name de Indische gemeenschap, de mensen steunen die zich daar hard maken om over de koloniale geschiedenis te schrijven? Kijk, lees en spreek over wat in Indië is gebeurd en erken het verleden. Wees betrokken want, om de titel van Baays boek te gebruiken, ‘daar werd wat gruwelijks verricht.’

Tiffany van Soest: Bali is my secret weapon

April 2016

It does not seem logical for a professional Muay Thai fighter to move to the Indonesian holiday island of Bali. However, career opportunities, perfect waves and the laid-back island mentality made it easy for Tiffany van Soest (US, 27): “Bali is Paradise.”

Tiffany van Soest met belt kl

Tiffany van Soest

Bali is Tiffany’s new home base for a few months now and she already feels very much at home. Being World Champion Muay Thai, she spends her days training and teaching the martial art and her time off on her surfing board in search of the best waves the island has to offer.

I meet Tiffany for this interview at her favorite restaurant near her house. On the menu very few Indonesian dishes. To my question if she happens not to like the local food, she responds: “I love it, I grew up with ‘sambal’! My grandfather was born in Semarang, in the former Dutch East Indies (now Republic of Indonesia).

Tiffany van Soest last fight

Tiffany during a fight

Dutch soccer & nasi goreng
Tiffany’s grandfather, a mixed Indonesian Dutch, migrated to The Netherlands in the early 1950s. He met his wife in The Hague and together they moved to the United States of America, where their first son (the father of Tiffany) was born in 1957.

Tiffany had a very strong bond with her grandfather during her childhood, unfortunately he passes away when she is only 10 years old. He taught her everything about Dutch soccer (and indirect about The Netherlands) as they watched numerous matches of his favorite team ‘Ajax Amsterdam’ together. Her grandfather also supports Tiffany’s soccer team during their matches, while her grandmother makes ‘nasi goreng’ for the all the playes to enjoy after the game. “My grandmother is famous for her ‘nasi goreng’. Although she is pure Dutch, she completely mastered the Indonesian kitchen. Her ‘babi kecap’ is my favorite dish.”

Aware of the mixed descent
At the age of 6 my parents told my about the origin of our roots. Excited as I was about the fact that I am mixed Polish and Austrian from my mother’s side and Dutch and Indonesian from my father’s side, I used this new knowledge for my school project. Unfortunately, I didn’t know anything about Indonesia at that time. A couple of years ago I started reading about the Dutch East Indies, the second World War and my ancestry.

“I have been to Holland for a fight once. My grandmother had called at least 20 family members to go and see me. Meeting those Dutch relatives, I definitely experienced going back to my roots.”

,,My grandmother still reads the Dutch newspaper every day. I have a very special relationship with her, not only because of her food but I resemble my grandmother in many ways. In her clear blue eyes I see her enormous strength, her never give-up mentality, always keep moving forward. I’m sure I got all that from her. I also see her loving character, her free spirit; she is my biggest inspiration.”

Soccerfield Pererenan

Players resting at the soccerfield

Bali connection
,,Having Indonesian blood I feel more connected to Bali. While driving by a soccer field surrounded with rice fields I had to think about my grandfather who taught me the love for soccer. Being in Bali and to see that soccer field evokes a strong emotion. I am in Bali for my Muay Thai career and that soccer field right in front of me felt like the connection to where I am at.”

,,Bali is peaceful, more easy than other places. Nothing is missing here, big things are about to happen. Bali is my secret weapon.”

Jongkok en kelapa muda kl

Tiffany (right) posing with kelapa muda (young coconut) while in jongkok (squatting down) with blogger ‘Indo in Bali’ on the left.

Interview by Sabina de Rozario

You can read the Dutch version of the interview here!

Tiffany van Soest: Bali is mijn geheime wapen

Bijdrage van Sabina de Rozario, April 2016

Als een professioneel martial arts beoefenaar naar het Indonesische eiland Bali verhuisd om daar te trainen, lijkt dat op het eerste gezicht niet logisch. Maar kansen voor haar carrière, de perfecte golven en de eilandmentaliteit maken de keuze voor de Amerikaanse Tiffany van Soest (27) makkelijk:,,Bali is het paradijs.”

Tiffany van Soest met belt kl

Tiffany van Soest

Een paar maanden geleden kiest Tiffany voor Bali als haar thuisbasis en voelt zich als een vis in het water. Ze is, als regerend wereldkampioen, elke dag intensief met Muay Thai bezig (trainen en training geven). In haar vrije tijd pakt ze graag een paar golven op haar surfboard.
Ik ontmoet haar bij haar favoriete restaurantje waar vooral niet-Indonesisch eten op de kaart staat. Of ze niet van Indonesisch eten houdt? ,,Zeker wel, ik ben zelfs opgegroeid met sambal! Mijn opa is geboren in Semarang, in het voormalige Nederlands-Indië.”

Tiffany van Soest last fight

Tiffany in actie tijdens haar laatste gevecht

Indische opa
Haar Indische opa migreert begin jaren ’50 naar Nederland. In Den Haag ontmoet hij zijn aanstaande bruid en vertrekt samen met haar naar Amerika, waar in 1957 de eerste zoon wordt geboren, de vader van Tiffany.

Tiffany (1989) heeft tijdens haar jeugd een sterke band met haar opa. Helaas overlijdt hij als Tiffany 10 jaar oud is. Hij leert haar alles over Nederlands voetbal (en indirect over Nederland), samen kijken zij naar wedstrijden op tv van zijn geliefde Ajax. Betrokken als hij is, sponsort opa haar voetbalelftal. Oma maakt nasi goreng voor alle speelsters voor na de wedstrijd. ,,Mijn oma is beroemd om haar nasi goreng. Ondanks dat ze Nederlandse is, heeft ze zich de Indonesische keuken eigengemaakt. Haar babi ketjap is mijn favoriete gerecht.”

Bewust van gemengde afkomst
,,Op 6-jarige leeftijd vertelden mijn ouders waar onze roots liggen. Opgewonden over het feit dat ik gemengd Pools en Oostenrijks van moederskant en Nederlands en Indonesisch van vaderskant ben, ging ik ermee aan de slag voor een schoolproject. Helaas wist ik niets over Indonesië toendertijd. Enkele jaren geleden ben ik gaan lezen over Nederlands-Indië, de Tweede Wereldoorlog en mijn afkomst.

,,Ik ben één keer in Nederland geweest voor een gevecht. Mijn oma had ongeveer 20 familieleden gevraagd om naar mij te komen kijken. Door het ontmoeten van mijn Nederlandse familie ervaarde ik een terug-naar-m’n-roots-gevoel.”

,,Mijn oma leest nog elke dag de Nederlandse kranten en ook met haar heb ik een speciale band. Door haar liefdevol bereide eten en omdat ik op haar lijk. In haar heldere blauwe ogen zie ik haar enorme kracht, haar mentaliteit van nooit opgeven, altijd blijven doorgaan. Dat heb ik van haar gekregen. Maar ik zie ook haar liefdevolle karakter, haar vrije geest, ze is zonder twijfel mijn grootste inspiratie.

Soccerfield Pererenan

Het voetvbalveld tussen de rijstvelden

De Bali connectie
,,Door het hebben van Indonesisch bloed voel ik me erg verbonden met de plek waar ik nu woon. Tijdens het voorbijrijden van een voetbalveld tussen de rijstvelden onlangs moest ik sterk denken aan mijn opa, die mij de liefde voor voetbal heeft bijgebracht. En nu ben ik hier voor mijn Muay Thai carrière. Het voetbalveld dat voor me lag, voelde als de schakel met waar ik nu sta in mijn leven.”

,,Op Bali  heerst rust, het is er makkelijker dan op andere plekken. Alles klopt hier voor mij, er staan grote dingen te gebeuren. Bali is mijn geheime wapen.”

Jongkok en kelapa muda kl

Nog even op de foto (Tiffany rechts) in jongkok met een kelapa muda

Dit is een bijdrage van Sabina de Rozario

Geduldige levenswijze

Bijdrage van Sabina de Rozario

Deze week een bijdrage van het blog Indo in Bali (het blog maakt deel uit van het online platform Door Blauwe Ogen). Een archief post van juli 2015 over het geduld dat je moet hebben als je als buitenlander in Indonesie, in dit geval Bali, woont.

Jonge rijst

Indonesiërs verschillen het meest van Westerse mensen als het gaat om geduld. Ik ben mijlenver verwijderd van mijn vrienden als zij mijn ongenoegen, een onenigheid of een probleem beantwoorden met de term sabar. Geduld. Helaas ben ik niet zo geduldig als de Balinezen zijn. Ik wil oplossen, het liefst meteen. Al kan ik wel veel beter de rust bewaren sinds ik hier woon.

Sabar
Ongeduldig zijn en in Bali wonen is geen goede match. Ik zie het hier bijna dagelijks; expats die bijvoorbeeld een meubelzaak binnenstormen en met de handen in de zij hun bestelling opeisen. ,,Het zou vandaag klaar zijn!” Waarop de verkoper slechts zijn schouders ophaalt. Tja, afspraak is hier niet altijd afspraak.

Je kunt dan
alleen maar je
schouders ophalen

Westerse mensen zijn meestal niet geduldig en dat merken ze vaak pas als ze in Azië zijn. Ik heb regelmatig bij de kledingmaker, meubelmaker en raaminzetter gestaan, terwijl het werk tegen de afspraak in nog niet af was. Je kunt dan alleen maar, net als zijzelf doen, je schouders ophalen. Boos worden zorgt er niet voor dat het werk sneller af komt en daarbij wil ik me achteraf niet slecht voelen, omdat ik onaardig ben geweest.

Geduld lost alles op
Op Bali is sabar het antwoord op alle problemen en situaties in het dagelijkse leven. Heb je een probleem met een jonger zusje, dan is het antwoord: sabar met haar, je bent ouder en je moet haar leren hoe met dingen om te gaan. Heb je onenigheid met je ouders dan zegt men dat je sabar moet zijn, ze zijn ten slotte oud dus jij moet het probleem met respect en geduld oplossen. Als je dat niet gewend bent, dat sta je af en toe wel eens met je oren te klapperen van verbazing dat sabar hier voor alles een oplossing lijkt.

Het kleine woordje
betekent
zoveel meer

Waar ik ben achtergekomen is dat sabar meer dan geduld betekent. Het staat niet alleen voor het moment dat je geduld dient op te kunnen brengen, maar omvat een hele boodschap. In het geval van ziek zijn, zegt men sabar en bedoelt men snel beter worden. In het geval met een familieprobleem betekent het geijkte woordje zorg dat je jouw familie met respect behandelt en het probleem zo geruisloos verdwijnt.

Levenswijze
Indonesiërs zeggen veel met weinig woorden. Het is een taal met gevoel, van tussen de regels lezen. Indien ik het advies van vrienden niet in een keer wil accepteren, dan herhalen zij het gewoon nog een keer. Alleen wordt de tweede lettergreep van het woord sabar (normaal sàbàr wordt sàbaar) iets langgerekter en de toon dwingender. Wat in dit geval betekent: Doe niet zo eigenwijs, geduld hebben is de oplossing. Einde gesprek.

Geduldig zijn
is een
filosofische manier
van benaderen

Sabar is geen eigenschap die je je van de ene dag op de andere kunt eigenmaken. Daarbij is het meer. Het is een filosofische manier van benaderen, een levenswijze die je ver zal brengen in het leven. En ik voel dat het zo werkt. Geduld bewaren en rustig nadenken hoe je een probleem aanpakt, geeft uiteindelijk het beste resultaat. Voorlopig oefen ik nog even flink door, met geduld hebben voor mezelf.

Geduldig kijken hoe de zon ondergaat. Je kunt de zon niet sneller laten zakken ook zou je dat willen

Geduldig kijken hoe de zon ondergaat. Je kunt de zon niet sneller laten zakken ook zou je dat willen

Dit is een bijdrage van Sabina. Meer lezen over haar leven in Bali? Klik hier: www.indoinbali.wordpress.com

Oefenen met de sawahman

Bijdrage van Sabina de Rozario

Hier een post van Indo in Bali, het blog dat onderdeel is van dit platform Door Blauwe Ogen. Naast tekst en foto’s in dit verhaal ook een preview van de rijstboer (de tani) en zijn cucu.

(Om het hele verhaal te lezen en het filmpje te zien, klik op View Original onderaan de tekst)

Indo in Bali

De sawah (rijstveld) naast mijn huis wordt dag in dag uit, weer of geen weer, bewerkt, onderhouden en bewaakt door de 68-jarige boer. Als ik hem aan het werk zie, moet ik altijd even kijken en kan ik alleen maar respect opbrengen voor de toewijding waarmee hij voor zijn land zorgt. Rijstboer-zijn levert niet heel veel geld op,  daarnaast is het werk enorm zwaar.

Docu
Mijn plan om een korte docu te maken over de familie van mijn man (over de inhoud komt ik nog terug), moet ik oefenen in het vastleggen van verhalen. Nu schrijf ik voldoende verhalen met mijn blogs en heb ik lang geleden ooit een korte docu mogen regisseren en filmen, ik moet toch het nodige oefenen met filmen voor ik aan het echte werk begin. Ik wil graag mijn filmtechniek oefenen met de sawahman, maar durf ik het hem te vragen en zou hij het…

View original post 648 woorden meer