Den Haag

Als de iconen verdwijnen

Dit is een bijdrage van Sabina de Rozario.
Juni 2017

Met interesse kijk ik naar de prachtige foto’s heb ik binnenkrijg van een vriend die onlangs de Tong Tong Fair heeft bezocht. Op het grote podium, een kleiner podium zou hem niet waardig zijn, zie ik Paatje Phefferkorn staan zoals hij elk jaar doet op deze grootste pasar malam. ‘The living legend’, met deze titel zal iedereen het eens zijn.

Paatjeop het podium

En levend is hij, al wankelt hij soms, dansen doet hij nog als de beste en laat ik het charmeren van de dames, jong en oud, vooral niet vergeten. Een opmerkelijke Indische man (1922, Bandung): Zijn passie voor Pencak Silat, de vaantjes met zijn eigen gemaakte Indo logo bij zijn standje en zijn gedrevenheid om de Indische symbolen van zijn vlag aan iedereen die het maar horen wil, te verkondigen. En wie heeft er geen foto met hem genomen, altijd met zijn jempol omhoog?

De rolmodellen zijn belangrijk
De iconen in de Indische wereld zijn langzamerhand aan het verdwijnen, best een beladen onderwerp dat ik bespreek met de betreffende vriend van de foto’s naar aanleiding van het optreden van Paatje. We beëindigen het gesprek met de conclusie dat deze voorbeelden binnen de Indische gemeenschap erg belangrijk zijn.

Paatje legt uit

De strijd van Sandra
Als donderslag bij heldere hemel volgt die middag het nieuws over het overlijden van Sandra Reemer (1950, Bandung). Ook zij was een icoon, niet alleen bekend als zangeres en presentatrice, maar ook van haar verhalen over haar Indische identiteit waarvan zij zich naar eigen zeggen bewust werd op latere leeftijd. Haar verschijning in het programma ‘Gouden jaren: Indonesië’ van Omroep Max en haar vechtlust voor de Indische backpay kwestie kunnen worden gezien als een bevestiging van haar betrokkenheid bij het Indie waar zij is geboren.

Gemis van de iconen
Het aantal toonaangevende Indische iconen die zich inzetten voor de Indische gemeenschap zijn op een hand te tellen. Zij die in Indië zijn geboren, de geur van de gordel van Smaragd zo goed kennen, zullen over een aantal decennia niet meer van zich laten horen. En dat zal een gemis zijn.

Een goede overdracht
Wie neemt straks het stokje over? Wie is kundig genoeg om zonder authentieke herinneringen aan Indië, verder te gaan waar anderen het zullen moeten laten liggen? Humor is een Indisch gemeengoed, de culinaire keuken ook, maar is dat voldoende om de overdracht naar de volgende generaties die de wortels, al is het inmiddels al ver, in Indië hebben liggen?

Indische strijders
Natuurlijk zijn daar nog Reggie Baay, Griselda Molemans, Alfred Birney en Wieteke van Dort. Stuk voor stuk zelfstandige strijders van hele grote waarde voor de overdracht van de Indische cultuur, ieder op zijn of haar eigen manier. Lieve mensen; Ga vooralhiermee nog even door. Natuurlijk zijn er heel veel onbekende personen die zich met hart en ziel inzetten op het Indische vlak, ook voor deze mensen geldt uiteraard laatst genoemde oproep.

Sandra Reemer Foto Jan Vis

Sandra Reemer Foto: Jan Vis

Met het overlijden van Sandra Reemer, het kroepoekje van wijlen Jos Brink, is een interessante persoon van de Indische gemeenschap verdwenen. Ze had nog zoveel kunnen betekenen. En nu is Sandra Reemer er niet meer. Naar wie gaan we de volgende pasar kijken en luisteren?


Selamat jalan Sandra Reemer

Advertenties

Steef de Soto-man

De Soto-man, wie kent hem niet? Inmiddels iedereen lijkt wel, al verkoopt hij pas sinds een week heerlijke soto vanuit zijn mobiele winkeltje.

Sotoman

,,Iedereen moet soto leren kennen”, aldus Steef de Soto-man. En wat is een betere manier om dat naar de mensen toe te brengen met een moderne versie van de kaki lima uit Indonesië? Een super idee dat opeens uit de hemel kwam vallen: ,,Ik ga de boer op met deze soep!”

Soto Steef

De Haagse Soto-man maakt elke dag zijn soto met kip van biologische producten. Er is ook  een vegetarische variant met tempeh. Rijst, lontong of aardappel naar keuze wordt bij elke kom soto geserveerd. Een beetje sambal erbij voor de kenners. ,,Het is min of meer ons familierecept, mijn ouders komen uit Nederlands-Indië.”

Sotoman onderweg

De Soto-man is binnenkort te vinden bij boekwinkel Van Stockum tijdens de Indische week van 3 tot 10 september. Tijdens deze Indische week staat Indonesië centraal bij de Haagse boekwinkel.

Meer info over de Soto-man, klik hier voor de Facebook pagina.

Info over de Indische week bij Van Stockum, klik hier.

Glenn Fredly: Ik heb een missie

Bijdrage van Sabina de Rozario

Vlak voor zijn optreden op het Java Jazz Festival in Jakarta (4 t/m 6 maart), ontmoet ik de Indonesische zanger Glenn Fredly. We spreken over zijn muziek, zijn nieuwe albumrelease en het concert in Nederland op 13 mei a.s.

Glenn Fredley op het podium tijdens JJF 2016

Glenn Fredly met band op het podium tijdens het Java Jazz Festival 2016.

Connectie
Terwijl de bandleden zich enthousiast warmspelen en mensen opgewonden in en uit de kleedkamer lopen, legt de befaamde artiest op rustige toon uit wat zijn connectie met Nederland is. Zijn Molukse grootouders zijn lang geleden vanuit Indonesië naar Nederland vertrokken. Hij heeft hen opgezocht in Vught toen hij in 2008 voor het eerst optrad in Nederland.

Dit concert was een succes: ,,De enthousiaste reactie van het publiek was boven verwachting. Tussen de nummers door sprak ik in het Engels, maar dat wilde men niet. Ze riepen me toe in Bahasa Indonesia te spreken.” Glenn moet er weer om lachen.

Voor wie Glenn Fredly niet kent: Tijdens zijn jeugd raakt hij geïnspireerd door muziekstijlen zoals klassiek, rock en country, met Michael Jackson en Marvin Gaye als zijn grote voorbeelden. In 1995 begint zijn carrière in de popmuziek met Indonesische en Engelse liedjes.

Muziek met een missie
Een optreden is voor de 40-jarige zanger niet zomaar een liedje zingen of entertainment. ,,Mijn muziek is een missie van vrede. Er spelen veel issues in Indonesië vandaag de dag en het is goed deze zaken met elkaar te delen.  Met mijn optredens wil ik communiceren en tevens inspireren om samen te werken aan een toekomst voor de volgende generatie.”

Als ik het goed begrijp gebruik je muziek om met elkaar de wereld een stukje mooier te maken?

,,Straks in Den Haag wil ik duidelijk maken dat Nederland veel kan doen om de relatie met Indonesië te verbeteren. Om het imago van het land op te krikken. Dat kan ik niet alleen, dat moeten we samen bereiken. Op mijn beurt hoop ik met mijn shows onze gezamelijke geschiedenis van Nederland en Indonesië te benadrukken en de nieuwe generatie kan zien hoe mooi de toekomst van Indonesië is.

Rechts Fredly, links de interviewer

Rechts Glenn, links de interviewer

Heb je een nieuw album in de planning waarop meer over jouw missie is te horen?

Voor het nieuwe album heb ik een remake van het nummer Imagine van John Lennon opgenomen. Om mijn boodschap die ik wil verkondingen kracht bij te zetten, als statement naar buiten toe.

Wanneer kunnen we dit album verwachten?

Glenn begint direct van oor tot oor te glimmen, want hij weet dat ik dit leuk nieuws ga vinden. En hij heeft gelijk.
,,De releasedatum van het nieuwe album is op 13 mei 2016. Inderdaad, de dag dat ik optreed in Nederland. Dat heb ik speciaal zo gekozen.”

En met dit laatste nieuws (een statement?) van Indonesia’s favorite, verlaat ik de kleedkamer in opperbeste stemming. Een klein uur later speelt Fredly met zijn band de zaal zichtbaar plat tijdens het grootste jazzfestival in Azië. Als een man met een missie.
Meer info over het concert in Den Haag van Glenn Fredly vind je hier.

Update 19 maart: Het concert in het Paard van Troje gaat niet door.

Dit is een bijdrage van Sabina.

Is hun oorlog ook mijn oorlog?

Dit is een bijdrage van Sabina de Rozario

Indie monument

De Indië Herdenking op 15 augustus is een hoofdstuk in het boek Door blauwe ogen. Het is een mager hoofdstuk, omdat de jongeren niet veel met dit onderwerp hadden. Ze herdenken niet of waren niet bekend met de datum 15 augustus.’ Toch proberen organisaties jongeren te betrekken op de jaarlijkse herdenkingen in het land.

Een stichting heeft mij onlangs gevraagd  hoe jongeren te interesseren voor de herdenking. Voordat ik de vraag kan beantwoorden waarom jongeren niet of nauwelijks herdenken, ga ik eerst na, hoe ikzelf tegenover deze speciale dag sta. De 15e augustus is een dag dat ik stilsta bij vroeger, de periode Nederlands-Indië, de oorlog, de kampen en de migratie. Het lijkt wel of het niet los van elkaar is te halen, het een heeft met het ander te maken.

Oorlog spreekt niet aan

De herdenking beleef ik sinds enkele jaren in het land waar het allemaal is gebeurd en dat maakt de gevoelens wel iets heftiger. Dat ik de herdenking een belangrijke plaats heb gegeven, is met de jaren gekomen. Als je jonger bent, spreekt een oorlog en geschiedenis niet zo aan. Toen ik jonger was, voelde ik de herdenking niet zo. Ik voelde niet dat de Tweede Wereldoorlog eigenlijk mijn oorlog is.

Kind Indie monument foto: S. de Rozario

Kind Indie monument foto: S. de Rozario

Stel vragen

Om jongeren te betrekken bij de herdenking is het, denk ik, van belang om de oorlog bij hun te laten ‘leven’. Verhalen van familieleden, die het persoonlijke leed overbrengen, zullen wellicht enige invloed hebben. Ik spoor ook altijd mensen aan een interview te houden met hun naaste verwanten. Stel vragen over de oorlog, de kampen, en wacht hier niet te lang mee, spoor ik hen extra aan. De mensen die de oorlog bewust hebben meegemaakt, zullen niet al te lang meer in ons midden zijn.

Voor ons

Waarom is de Tweede Wereldoorlog dan nu wel mijn oorlog? Door het onderzoeken, lezen en het zien van documentaires, ben ik me ervan bewust dat de geschiedenis van Indischen een aaneenschakeling van gevolgen is, die levens op allerlei fronten compleet hebben veranderd. Het is me duidelijk geworden dat de oorlog aan het begin van onze migratie staat. Met dat besef, ben ik gaan bewust gaan herdenken. Ik denk aan de weerstand die de mensen hebben geboden, het leed dat zij hebben ondergaan, de kracht die zijn hebben gehad om te overleven en het nemen van de beslissing om naar Nederland te emigreren. Dat deden ze ook voor zichzelf, maar op de eerste plaats voor het nageslacht, voor ons dus.

Tot slot een quote van Lennart (25)  uit het boek Door blauwe ogen (2005):

,,Ze hebben mijn opa en oma verschrikkelijk veel pijn gedaan, daar ben je boos om. Dat maakt je kwaad en verdrietig.  Hun verdriet wordt jouw verdriet. Dat gaat er niet meer uit.”

 

(Wil je meer weten over de Indië herdenking op 15 augustus, check http://www.indieherdenking.nl)