Indie herdenking

Ga verder dan herdenken

Indië monument in Den Haag Foto: S. de Rozario

Indië monument in Den Haag

De jaarlijkse Indië herdenking is over een aantal dagen. Op 15 augustus herdenken we gezamelijk het einde van de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië.

Ik heb vaker over de herdenking geschreven. Hoe ik erover denk en waarom ik probeer jongeren bij de herdenking te betrekken. Ik hoop dat het gelezen wordt en ik de juiste snaar raak.

Via dit platform ben ik in contact gekomen met het Dialoog Nederland-Japan-Indonesië (zie eerdere post Dialoog NJI ). Een bijzondere organisatie vind ik. Dialoog NJI kijkt verder dan het herdenken van de oorlog die dit jaar 70 jaar geleden ten einde kwam. Het organiseert jaarlijks een bijeenkomst om het gesprek tussen de betrokkenen opgang te krijgen.
In het laatste persbericht dat ik krijg van Dialoog Nederland-JapanIndonesië, word ik geraakt door de volgende promotionele tekst:

‘Ga verder dan herdenken,
ontmoet Japanners en Indonesiërs’

Ik heb de tekst meteen via Twitter verspreid, want ik ben het hier erg mee eens. Eigenlijk lees ik deze tekst op twee manieren, maar ik weet niet of dit ook de bedoeling van de schrijver is geweest?

De vijand?
De eerste boodschap: Herdenk niet alleen in eigen kring, maar praat met ‘die ander’. Die ander staat voor de vijand van toen. En ik schrijf met nadruk ‘van toen’, want Indonesië en Japan zijn voor de nieuwe generaties officieel geen vijand meer. Ze zijn het (geweest) voor onze (groot)ouders en dat feit herdenk ik op 15 augustus.

Logo Dialoog NJI
Kijk vooruit
Zelf heb ik het plan om ‘verder te gaan dan herdenken’ al een aantal jaar geleden opgepakt. Inmiddels ben ik een aantal Japanse vrienden, Indonesische vrienden en Indonesische familie rijker. Met hen heb ik al vaak over de Tweede Wereldoorlog gesproken. En de conclusie is altijd: we kijken vooruit. En daarmee ben ik bij de tweede betekenis van de zin ‘Ga verder dan herdenken’. Ik lees hierin: Ga verder ná herdenken. Kijk vooruit. En dat is wat ik doe.

Informatie over de bijeenkomst van Dialoog NJI:

Datum: zaterdag 5 september
Tijd: 10.00 uur – 16.25 uur
Plaats: De Voorhof (naast de Oude Kerk), Herenstraat 77a, Voorburg

Voor meer informatie of aanmelden, stuur een e-mail sturen naar
Dhr. J.M. Lindeijer, e-mail: dialoguenji@gmail.com of bel 040 2439786.

http://www.dialoognji.org

Advertenties

De kracht van verzoening

Dialoog Nederland-Japan-Indonesië nodigt u uit voor de conferentie op zaterdag 11 oktober. De 17e conferentie heeft het thema De kracht van verzoening.

Dialoog NJI richt zich op mensen die last hebben (gehad) van oorlogstrauma’s, maar ook op belangstellenden voor de geschiedenis in voormalig Indië respectievelijk Indonesië.

Logo Dialoog NJI

Eén van de gastsprekers tijdens de conferentie is de Amerikaanse schrijver Melinda Barnhardt. Zij schrijft momenteel een boek over de Nederlander Wim Lindeijer, één van de oprichters van Dialoog NJI. Lindeijer heeft zich naar aanleiding van het bestuderen van het kampdagboek van zijn vader (POW in Japan) vervolgens ook verzoend met zijn voormalige Japanse vijanden en heeft veel reizen naar Japan gemaakt. Spreekster Patty Buchel van Steenbergen zal spreken over het werkkamp Fukuoka 14.

Het programma biedt ook gelegenheid voor het verhaal van de aanwezigen. Persoonlijke verhalen kunnen worden gedeeld in speciale gespreksgroepen. Klik hier voor het programma-overzicht en overige informatie van de conferentie.

Dialoog NJI roept in het bijzonder ook jongeren op te komen. Heb je interesse in het Indische oorlogsverleden van jouw opa of oma,  dan wel vader of moeder, dan is deze bijzondere bijeenkomst een aanrader.

 

Website: http://www.dialoogNJI.org

 

 

 

Onderzoek zelf het verhaal

Bijdrage Sabina de Rozario

Als het laatste woord in de documentaire is gezegd, of eigenlijk was het de laatste noot van het pianospel, zet ik mijn laptop uit. Ik haal diep adem en laat alles wat me net onder ogen is gekomen in mijn hoofd nog eens voorbij komen. De documentaire Buitenkampers over de Tweede Wereldoorlog in Indië maakt diepe indruk op me, zeker zo vlak voor 15 augustus, de dag van de Indië herdenking.

Over de Tweede Wereldoorlog in Indie heb ik al veel gelezen in de talloze boeken die over dit onderwerp zijn verschenen. Om de mensen hun ervaringen voor de camera te  zien vertellen, maakt meer indruk. De emotionele en verschrikkelijke gebeurtenissen hebben bij hen zichtbaar diepe wonden geslagen.

Buitenkampers cover

De Indië herdenking op 15 augustus in Den Haag  is een gelegenheid om de gevallenen  in Indië te herdenken. Uit onderzoek weet ik dat niet veel jongeren zich bezighouden met ‘onze’ herdenking.

Weet je niets van de Tweede Wereldoorlog en zie je daarom geen reden om te herdenken in Den Haag of thuis, kijk dan de docu Buitenkampers. Hierin wordt uitlegd hoe de Indo is ontstaan, zich bewoog als aparte bevolkingsgroep in Indië en waarom zij zich in een précaire positie tijdens de oorlog bevonden.

Onderzoek zelf

Heb je op school nooit geleerd over de oorlog in Indië of heeft jouw familie  er altijd over gezwegen, surf dan eens online en je weet al snel meer.  Is het allemaal een ver-van-je-bed-show, dan is het een aanrader om zelf op onderzoek uit te gaan. Vraag binnen jouw familie naar verhalen en ervaringen van die tijd en maak deze periode voor jezelf compleet. En als je niet weet hoe je zo’n gesprek moet beginnen, gebruik je, heel makkelijk, de docu als aanleiding. Moet je ‘m nog wel even kijken natuurlijk.

Check de docu Buitenkampers op uitzendinggemist.nl/npo.nl of koop de dvd.

Meer informatie over de Indië Herdenking op 15 augustus vind je hier: http://www.indieherdenking.nl.

Heb je weinig tijd op 15 augustus, volg de herdenking dan live op tv.

Is hun oorlog ook mijn oorlog?

Dit is een bijdrage van Sabina de Rozario

Indie monument

De Indië Herdenking op 15 augustus is een hoofdstuk in het boek Door blauwe ogen. Het is een mager hoofdstuk, omdat de jongeren niet veel met dit onderwerp hadden. Ze herdenken niet of waren niet bekend met de datum 15 augustus.’ Toch proberen organisaties jongeren te betrekken op de jaarlijkse herdenkingen in het land.

Een stichting heeft mij onlangs gevraagd  hoe jongeren te interesseren voor de herdenking. Voordat ik de vraag kan beantwoorden waarom jongeren niet of nauwelijks herdenken, ga ik eerst na, hoe ikzelf tegenover deze speciale dag sta. De 15e augustus is een dag dat ik stilsta bij vroeger, de periode Nederlands-Indië, de oorlog, de kampen en de migratie. Het lijkt wel of het niet los van elkaar is te halen, het een heeft met het ander te maken.

Oorlog spreekt niet aan

De herdenking beleef ik sinds enkele jaren in het land waar het allemaal is gebeurd en dat maakt de gevoelens wel iets heftiger. Dat ik de herdenking een belangrijke plaats heb gegeven, is met de jaren gekomen. Als je jonger bent, spreekt een oorlog en geschiedenis niet zo aan. Toen ik jonger was, voelde ik de herdenking niet zo. Ik voelde niet dat de Tweede Wereldoorlog eigenlijk mijn oorlog is.

Kind Indie monument foto: S. de Rozario

Kind Indie monument foto: S. de Rozario

Stel vragen

Om jongeren te betrekken bij de herdenking is het, denk ik, van belang om de oorlog bij hun te laten ‘leven’. Verhalen van familieleden, die het persoonlijke leed overbrengen, zullen wellicht enige invloed hebben. Ik spoor ook altijd mensen aan een interview te houden met hun naaste verwanten. Stel vragen over de oorlog, de kampen, en wacht hier niet te lang mee, spoor ik hen extra aan. De mensen die de oorlog bewust hebben meegemaakt, zullen niet al te lang meer in ons midden zijn.

Voor ons

Waarom is de Tweede Wereldoorlog dan nu wel mijn oorlog? Door het onderzoeken, lezen en het zien van documentaires, ben ik me ervan bewust dat de geschiedenis van Indischen een aaneenschakeling van gevolgen is, die levens op allerlei fronten compleet hebben veranderd. Het is me duidelijk geworden dat de oorlog aan het begin van onze migratie staat. Met dat besef, ben ik gaan bewust gaan herdenken. Ik denk aan de weerstand die de mensen hebben geboden, het leed dat zij hebben ondergaan, de kracht die zijn hebben gehad om te overleven en het nemen van de beslissing om naar Nederland te emigreren. Dat deden ze ook voor zichzelf, maar op de eerste plaats voor het nageslacht, voor ons dus.

Tot slot een quote van Lennart (25)  uit het boek Door blauwe ogen (2005):

,,Ze hebben mijn opa en oma verschrikkelijk veel pijn gedaan, daar ben je boos om. Dat maakt je kwaad en verdrietig.  Hun verdriet wordt jouw verdriet. Dat gaat er niet meer uit.”

 

(Wil je meer weten over de Indië herdenking op 15 augustus, check http://www.indieherdenking.nl)