Indische roots

Kerkhof Tanah Abang: een begraafplaats zonder graven

Overzicht begraafplaats kl
Bijdrage van Sabina de Rozario
Maart 2018

Zoeken naar familie
De reden van mijn bezoek aan de oude begraafplaats Tanah Abang in Jakarta is het vinden van de grafstenen van mijn familie De Rozario. Ik weet sowieso van het bestaan van één grafsteen van een ver familielid aanwezig op deze bijzonder plek. Hopelijk kan ik meer graven van familieleden ontdekken.

Grafsteen bij de boom kl

Ter voorbereiding op mijn bezoek lees ik dat slechts 1302 van de 4000 grafstenen zijn behouden. Het complex waar sinds 1795 duizenden Europeanen zijn begraven heeft  in 1977 een grondige renovatie ondergaan. De gouveneur van Jakarta heeft eind jaren ‘70 ruiming kunnen voorkomen en doopte Tanah Abang om tot Museum Taman Prasasti.

Engel broken wing kl

Op Youtube vind ik sensationele filmpjes  over mysterieuze tekens op de grafstenen, bijzondere beelden van engelen en een oblisk. Tahan Abang lijkt me geen doorsnee begraafplaats, ik ben benieuwd wat ik er ga aantreffen.

Gebroken engelen
Het is nog ochtend en, hoe kan het ook anders, al erg warm als ik door de toegangspoort loop van de oude begraafplaats waar vooral inwoners van Europese afkomst liggen begraven. In de schaduw van de bomen zie ik graftombes en grafstenen, staand of liggend, en beelden van engelen met gebroken vleugels. Er heerst een serene rust, in tegenstelling tot wat er zich buiten de muren van dit museum afspeelt. Het is er netjes onderhouden, in een hoek zijn bouwvakkers in de weer met stenen en gereedschap.

Slechts stenen
Hoe de begraafplaats er nu bij ligt, is niet de originele setting, vertelt de museumgids. Het museum is een verzameling van grafstenen. Meerdere religies vertegenwoordigd, terwijl het kerkhof toebehoorde aan de Hervormde Kerk. Alle stoffelijke overschotten zijn tussen 1950 en 1970 herplaatst of geruimd. Wat ik hier zie, zijn dus slechts willekeurig geplaatste grafstenen en tombes. Op dit kerkhof is geen enkel graf aanwezig.

Gids mas Yudi neemt me mee langs de graven van de eerste vrouw van Raffles, een aantal hooggeplaatste militairen en dat van de heldhaftige Pieter Erberveld. Erberveld heeft geen graf, maar een heus monument met daar bovenop zijn hoofd op een spies. De vermoorde Euraziaat is lang geleden gevierendeeld en onthoofd door de VOC-autoriteiten, omdat hij een opstand zou hebben beraamd. Zijn geconserveerde hoofd-op-spies diende om rebellen af te schrikken, al is het schedel op dit monument is niet authentiek.

Hoofd op spies kl

Mas Yudi benadrukt maar al te graag de mysterieuze tekens en de obelisk die ik ook op Youtube had gezien. Lopend langs de graven met malteserkruizen, Davidsterren (één ster is tijdens de renovatie per ongeluk een slag gedraaid), slangen en een schedel met twee gekruisde botten, strooit hij terloops met termen als ‘Illuminati’, ‘Judaism’ en de ‘Holy Grail’. Vervolgens houdt hij zijn mond en kijkt me aan met een blik van ‘Nou, dan weet je het wel’.

Justinian de Rozario tekst naam kl

Ik laat de eigenaardige tekens voor wat ze zijn en begin met het zoeken naar mijn familienaam. Al snel zie ik de eerste De Rozario op een graftombe staan.

Meer familieleden
Op de zuil prijkt de naam van voorouder Justinian Joseph George, geboren 20 augustus 1857 te Malacca. De steen van Fertuliano George (geboren 1847  te Malacca, gestorven op 64 jarige leeftijd in 1912 te Batavia), de opa van mijn opa, is een tijdje geleden gebroken en wordt momenteel gerepareerd, aldus Mas Yudi. Het graf van de zoon van Fertuliano staat naast die van zijn broer Justinian: Antonio Cerilo de Rozario, geboren op 28 mei 1874.

Administratieboek kl

Fertuliano George de Rozario (derde naam van onder) staat genoteerd in de administratie, de steen is momenteel in reparatie.

In totaal heb ik drie gedenkplaten van mijn familie gevonden. Dat wil zeggen, 2 in het echt en 1 in ‘het boek’, de administratie van het museum. Deze voorvaders (van Portugese afkomst) uit Malacca hebben gezorgd dat familie De Rozario zich uiteindelijk in Indië heeft gevestigd.

Populair voor fotoshoots
Het ‘spookachtige’ imago van de begraafplaats heeft het museum van zich weten af te schudden door een naam te kiezen (Prasasti betekent opschrift of inscriptie) die niet doet denken aan de dood, begrafenis of geesten. De stenen buitenmuur is grotendeels vervangen door een hekwerk om de toegankelijkheid te bevorderen.

Al komen nog steeds niet veel bezoekers voor de grafstenen zelf, geeft Mas Yudi toe. Museum Taman Prasasti is vooral populair voor het schieten van bruidsreportages en muziekvideo’s vanwege de Europese sfeer die het uitstraalt.

Stukje Nederlands-Indië
Het openluchtmuseum ligt er mooi bij en het is absoluut een bezoekje waard. Eigenlijk is het een stukje behouden Nederlands-Indië. Ben je geïnteresseerd in jouw Indische roots, dan is het een must om hier de sfeer van vervlogen tijden te komen proeven. En wie weet, vind je er wel een familielid.

Jezus wakend over graven kl

Museum Taman Prasasti
Jalan Tanah Abang I No. 1 Jakarta Pusat
Dinsdag – zondag 09.00-15.00
Maandag en Nationale feestdagen gesloten
Entree: 5000 Rupiah

Advertenties

Naast jongeren ook geschiedenis en na-oorlogse periode aan bod

Een bijdrage van Sabina de Rozario

Het eind van het jaar betekent even stilstaan bij de afgelopen maanden om vervolgens hard vooruit te gaan. Ook Door blauwe ogen heeft de tijd genomen om terug te kijken. Lees in dit artikel over de kleine hoogtepunten, maar ook waar het platform zich het komende jaar op gaat richten.

Het afgelopen jaar hebben Indische jongeren vooral centraal gestaan. Een recap van een aantal artikelen.

Paatje Pfefferkorn foto: M. de Jong

De legendarische Paatje Pfefferkorn en Martijn de Jong

Ambitie in Indonesië
Wie herinnert zich niet de ambitieuze Martijn de Jong? Hij is druk bezig zijn business van sportscholen verder uit te breiden in Indonesië, omdat hij iets wil teruggeven aan het land waar zijn vader is geboren. De eerste Tatsujin gym zal spoedig openen, naast mooie woorden dus ook daden van deze derde generatie Indo. In 2017 zal een tiental sportscholen zijn geopend, geheel volgens Martijns vooruitstrevend schema. (Lees hier het hele artikel over Martijn de Jong)

Evert-Jan Nijboer poseert voor de foto samen met een Indonesisch jongetje

Evert-Jan Nijboer poseert voor de foto samen met een Indonesisch jongetje

Soldaat tijdens de politionele acties
Een ander opmerkelijk artikel is van Ronald Nijboer (29). Als hij op een dag het dagboek van zijn opa in handen krijgt, besluit hij in Indonesië naar de plaatsen te gaan waar zijn opa heeft gediend als dienstlichtig soldaat tijdens de politionele acties. Op Door blauwe ogen schrijft hij daarover een persoonlijk en waardevol artikel. Het goede nieuws is: Een uitgever gaat de verhalen van zijn opa uitgeven. In 2017 ligt het verhaal in boekvorm in de winkel. Wat een mooie ode aan zijn dappere opa.

In januari van het nieuwe jaar zal Ronald een update over zijn laatste zoektocht voor het boek in Indonesië publiceren op Door blauwe ogen. (Klik hier voor zijn artikel ‘God geve dat het niet tevergeefs is geweest’)

Tiffany van Soest met belt kl

3e generatie Indo uit Californië
Het meest gelezen verhaal van het afgelopen jaar: Muay thai-fighter Tiffany van Soest die voor het eerst tijdens een interview uitgebreid over haar Indische roots verteld. Op het moment van publicatie (april) is zij nog hard aan het trainen voor de belangrijke Glory-titel die zij onlangs in december behaalt en in een klap wereldberoemd wordt. (Lees hier het artikel over Tiffany)

Binnenkort een update over deze krachtpatser uit Californië die momenteel in Bali woont.

Meer Indische geschiedenis
Wat gaat Door blauwe ogen het komende jaar nog meer brengen? Wie het laatste artikel van december heeft gelezen, waarin Reggie Baay vertelt over de kolonie Nederlands-Indië en de gevolgen voor het huidige Indonesië hiervan, merkt dat er nieuwe hoofdstukken in de Indische geschiedenis bespreekbaar (moeten) worden. Het onderzoeken van het verleden zoals de politionele acties (Wat is er nu écht gebeurd?) en de slavernij tijdens het koloniale tijdperk (een onbekend hoofdstuk uit de geschiedenis) krijgen in de Nederlandse en Indonesische media steeds meer aandacht.

Ook Door blauwe ogen gaat met deze thema’s aan de slag het komende jaar. De lezer kan verhalen over slavernij in Indië, de politionele acties en het na-oorlogse en huidige Indonesië verwachten.

Jongeren
Uiteraard zal de derde generatie aan bod blijven komen. Door blauwe ogen speurt (en vindt!) graag naar ambitieuze Indischen in binnen- en buitenland die de Indische roots laten spreken. Lees binnenkort over de derde generatie Indischen uit Nederland en Indonesië op dit platform.

Een andere ambitie is om de jonge vierde generatie in de spotlight te zetten, want bij Door blauwe ogen telt elke generatie ten slotte.

Door blauwe ogen wenst iedereen een knallend 2017!